Level: A2+ / B1
For the English version, see: Rhodopis – The ancient Greek Cinderella
Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε την ιστορία της Σταχτοπούτας. Τη μάθαμε είτε από τον Γάλλο συγγραφέα Σαρλ Περώ το 1697, μέσα από το βιβλίο Ιστορίες της Μαμάς Χήνας, είτε από τα παραμύθια των αδελφών Γκριμ που εκδόθηκαν το 1812.
Λίγοι όμως γνωρίζουν την ιστορία της Ροδώπιδας, μιας Ελληνίδας σκλάβας της αρχαιότητας, που παντρεύτηκε τον βασιλιά της Αιγύπτου και παρουσιάζει εντυπωσιακές ομοιότητες με τη γνωστή μας Σταχτοπούτα.
Η εκδοχή του Ηροδότου
Η ιστορία της Ροδώπιδας, το όνομα της οποίας σημαίνει «ροδαλά μάγουλα», αναφέρεται για πρώτη φορά από τον Ηρόδοτο στο δεύτερο βιβλίο των Ιστοριών του, γύρω στο 431 π.Χ.
Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, η Ροδώπις ήταν μια πολύ όμορφη κοπέλα από τη Θράκη, περιοχή της βόρειας Ελλάδας. Ήταν σκλάβα του Ιάδμονα από τη Σάμο και συνδούλη του Αισώπου, του γνωστού μυθοποιού. Ο ίδιος ο Αίσωπος αναφέρει τη Ροδώπιδα και λέει πως τη γνώρισε προσωπικά και της αφηγήθηκε πολλές από τις ιστορίες του.
Αργότερα, η Ροδώπις έγινε σκλάβα του Ξάνθη, επίσης από τη Σάμο, ο οποίος την πήρε μαζί του στη Ναύκρατι, μια ελληνική πόλη στην Αίγυπτο. Εκεί γνώρισε τον Χάραξο, αδελφό της ποιήτριας Σαπφούς. Ο Χάραξος την ερωτεύτηκε και πλήρωσε ένα πολύ μεγάλο ποσό για να την ελευθερώσει.
Ο Χάραξος επέστρεψε στη Λέσβο, ενώ η Ροδώπις έμεινε στη Ναύκρατι. Χάρη στην ομορφιά της, κατάφερε να συγκεντρώσει πολλά χρήματα. Με αυτά, και θέλοντας να αφήσει κάτι που να τη θυμίζει στην Ελλάδα, έχτισε ένα μνημείο στους Δελφούς. Εκεί τελειώνει η ιστορία της, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο.
Ίσως τώρα να αναρωτιέστε πού βρίσκεται η σχέση με τη Σταχτοπούτα. Και έχετε δίκιο. Ας προχωρήσουμε στον χρόνο για να δούμε τι ακολουθεί.
Για περίπου 400 χρόνια, το όνομα της Ροδώπιδας δεν εμφανίζεται σε καμία πηγή.
Η εκδοχή του Στράβωνα
Ο Στράβων, Έλληνας ιστορικός, φιλόσοφος και γεωγράφος από την Αμάσεια του Πόντου, αναφέρει τη Ροδώπιδα στο έργο του Γεωγραφικά, το οποίο γράφτηκε μεταξύ 7 π.Χ. και 24 μ.Χ.
Η εκδοχή του Στράβωνα είναι η πρώτη που μοιάζει πραγματικά με τη Σταχτοπούτα όπως τη γνωρίζουμε σήμερα. Πολλά στοιχεία θυμίζουν την αφήγηση του Ηροδότου, πράγμα που δείχνει ότι τον είχε ως πηγή. Όμως, ο Στράβων προσθέτει μια σημαντική λεπτομέρεια.
Σύμφωνα με τον Στράβωνα, η Ροδώπις γεννήθηκε στην Ελλάδα αλλά απήχθη από πειρατές, οι οποίοι την πούλησαν ως σκλάβα στην Αίγυπτο. Ο κύριός της ήταν καλός άνθρωπος και την εκτιμούσε. Της είχε χαρίσει μάλιστα ένα όμορφο ζευγάρι σανδάλια.
Ωστόσο, δεν έδινε ιδιαίτερη προσοχή σε όσα συνέβαιναν στο σπίτι και περνούσε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας κοιμισμένος. Οι άλλες σκλάβες, ζηλεύοντας τη Ροδώπιδα, βρήκαν την ευκαιρία να της φορτώσουν όλη τη δύσκολη δουλειά.
Μια μέρα, ενώ η Ροδώπις λουζόταν ή έπλενε τα ρούχα της στο ποτάμι, ένας αετός άρπαξε ένα από τα σανδάλια της που είχε αφήσει στον ήλιο να στεγνώσει. Το μετέφερε μακριά, μέχρι τη Μέμφιδα, και το άφησε να πέσει μπροστά στα πόδια του Φαραώ, την ώρα που εκείνος δίκαζε τον λαό.
Ο Φαραώ εντυπωσιάστηκε τόσο από την ομορφιά του σανδαλιού όσο και από το παράξενο γεγονός. Το θεώρησε θεϊκό σημάδι και έστειλε ανθρώπους σε όλη τη χώρα για να βρουν τη γυναίκα στην οποία ανήκε.
Όταν βρήκαν τη Ροδώπιδα στη Ναύκρατι, την οδήγησαν αμέσως στη Μέμφιδα. Ο Φαραώ γοητεύτηκε από την ομορφιά της, την παντρεύτηκε και την έκανε βασίλισσα της Αιγύπτου.
Συμπέρασμα
Βλέπουμε λοιπόν ότι η ιστορία της Ροδώπιδας, όπως την αφηγείται ο Στράβων, έχει πολλές ομοιότητες με τη Σταχτοπούτα. Μια όμορφη κοπέλα χάνει το παπούτσι της. Ένας βασιλιάς το βρίσκει και ψάχνει να βρει την ιδιοκτήτριά του. Όταν τη βρίσκει, την παντρεύεται.
Ο μύθος της Σταχτοπούτας, σε όλες του τις μορφές, παραμένει διαχρονικός. Αυτό αποδεικνύεται από τις αναφορές δύο μη σύγχρονων Ελλήνων συγγραφέων της αρχαιότητας, αλλά και από την ιστορία που γνωρίζουμε σήμερα.
Η Ροδώπις στο YouTube
Μπορείτε επίσης να παρακολουθήσετε την ιστορία της Ροδώπιδας στο YouTube.
Το ηχητικό είναι σε αργά ελληνικά και συνοδεύεται από αγγλικούς υπότιτλους.
Λεξιλόγιο
η ιστορία (istoría) – story
το παραμύθι (paramýthi) – fairy tale
ο συγγραφέας (syngraféas) – author
ο βασιλιάς (vasiliás) – king
η σκλάβα (skláva) – slave
η αρχαιότητα (archaiótita) – antiquity
η εκδοχή (ekdochí) – version
το βιβλίο (vivlío) – book
η περιοχή (periochí) – region
η ομορφιά (omorfiá) – beauty
ο μύθος (mýthos) – myth
ο ποιητής / η ποιήτρια (poiités / poíitria) – poet
η πόλη (póli) – city
τα χρήματα (chrímata) – money
το μνημείο (mnimeío) – monument
ο χρόνος (chrónos) – time
η πηγή (piyí) – source
ο ιστορικός (istorikós) – historian
ο φιλόσοφος (filósofos) – philosopher
ο γεωγράφος (geográfos) – geographer
οι πειρατές (peiratés) – pirates
το σανδάλι (sandáli) – sandal
ο ποταμός (potamós) – river
ο αετός (aetós) – eagle
το σημάδι (simádi) – sign
η βασίλισσα (vasílissa) – queen
ο γάμος (gámos) – marriage
Want to read this article in English? Click here: Rhodopis – The ancient Greek Cinderella
